Wikipedia bestaat dit jaar 25 jaar, en ter ere daarvan vond Wikimania plaats in Parijs . Van 21 tot en met 25 juli kwamen meer dan 1.200 Wikimedianen fysiek bijeen, terwijl er 2.000 online deelnamen, onder het thema Liberté, Équité, Fiabilité (Vrijheid, Gelijkheid, Betrouwbaarheid) om te bespreken hoe de vrije encyclopedie betrouwbaar blijft in het tijdperk van AI. Internet Archive Europe (IAE) kwam met een praktisch antwoord.
Bronvermeldingen in het archief: bewijskracht, op grote schaal
Woensdagochtend presenteerden IAE-programmamanager Beatrice Murch en hoofd AI Daniel Erasmus 'Archive Citation Sources & Claims’, een bèta-tool die is gebaseerd op een eenvoudige constatering: van de ongeveer 100 miljoen uitgaande links op Wikipedia verwijst slechts een fractie naar wetenschappelijke literatuur. Het ‘Turn All References Blue’ project fixed millions of broken links. Archive Sources asks the next question: can we help editors plug the holes in their citations — making published research more reliable, one missing source at a time.
De cijfers achter deze tool zijn indrukwekkend. De tool indexeert 43,9 miljoen open access-wetenschappelijke artikelen van scholar.archive.org, onderverdeeld in 237 miljoen passages, waaruit ongeveer 1 miljard mogelijke beweringen worden geëxtraheerd die redacteuren aan Wikipedia zouden kunnen toevoegen. Plak een willekeurige alinea uit Wikipedia in het systeem, en het haalt binnen twee seconden relevante wetenschappelijke passages op. Vervolgens besteedt het ongeveer een halve minuut aan het koppelen van specifieke beweringen aan specifiek bewijsmateriaal, met een toelichting bij elke koppeling.
De cruciale ontwerpkeuze is waar het systeem naar zoekt. "We zijn niet echt geïnteresseerd in overlappende onderwerpen," vertelde Erasmus aan de aanwezigen. "We zijn geïnteresseerd in bewijskrachtige ondersteuning." Een standaardzoekopdracht vindt artikelen over hetzelfde onderwerp. Archive Sources vindt passages die bevestigen, tegenspreken of actualiseren wat er daadwerkelijk in een Wikipedia-paragraaf staat. Door de zoekpijplijn voor die taak te verfijnen, steeg de nauwkeurigheid van 0,68 naar 0,92 op de benchmarks van het team. In een concreet voorbeeld signaleerde de tool een bewering op Wikipedia dat twee monoklonale antilichamen waren goedgekeurd voor de behandeling van de ziekte van Alzheimer, en verwees de tool naar een artikel waarin een derde antilichaam werd genoemd.
De workshop maakte de belofte van Erasmus waar om „het werk in de workshop te brengen”. De deelnemers testten de tool live, en twee van hen plakten uit eigen beweging artikelen uit de Franse en Spaanse Wikipedia erin. De tool kon beide aan, een veelbelovend teken voor een tool die tot nu toe alleen op het Engels was getest. Net zo belangrijk is dat de hele pijplijn draait op infrastructuur in Europa, die door het team zelf wordt beheerd, zonder dat men afhankelijk is van externe modelaanbieders.
De vragen uit de zaal gingen meteen over de kern van de zaak: hoe moeten voorgestelde citaten de redacteuren bereiken? Via overlegpagina’s, een aparte tool of integratie in bestaande werkprocessen? Die beslissingen liggen bij de gemeenschap, en IAE luistert mee. Een deelnemer die zich bezighoudt met het erfgoed op het gebied van biodiversiteit vroeg of er nog andere collecties konden worden toegevoegd. Het antwoord was een enthousiaste 'ja'.
Mark Graham, de man met vele optredens
Brewster Kahle, de oprichter van het Internet Archive, kon niet naar Parijs komen, maar het Archive werd uitstekend vertegenwoordigd door Mark Graham, directeur van de Wayback Machine – die overal tegelijk leek te zijn – en door verschillende leden van het Wayback-team. Op donderdag nam Mark deel aan het panel “Collateral Damage? Human Creativity and Interaction in the AI Crawling Era” samen met Anna Tumadóttir, CEO van Creative Commons, waarbij hij uitlegde hoe het Internet Archive samenwerkt met nieuwsorganisaties aan alternatieven voor het blokkeren van de Wayback Machine, zoals het beperken van het aantal verzoeken en toegang met een beperkt doel. Op vrijdag keerde hij terug voor de sessie "Bridging Institutions, Wikidata, and Generative AI: From Data Silos to Shared Infrastructure”, waarin werd besproken hoe geheugeninstellingen en AI-systemen infrastructuur kunnen delen in plaats van erom te concurreren.
Mark bracht ook iets gloednieuws mee naar Parijs voor de Preconference: Wayback Machine Labs, een experimentele speeltuin waaraan hij pas enkele weken voor de conferentie zelf was begonnen. De Labs bevatten nu al meer dan een dozijn werkende prototypes die zijn gebouwd op basis van de Wayback Machine, met bijdragen van het Wayback Machine-team en het GDELT-project. Daaronder vallen: Perspectives, een manier om te onderzoeken hoe de media verslag doen van een gezocht onderwerp; FiveThirtyEightIndex, een index van meer dan 38.000 artikelen, datasets en podcasts van FiveThirtyEight die bewaard zijn gebleven nadat Disney de site had verwijderd, en What Changed, een tool die webpagina’s van de overheid opspoort die offline zijn gehaald of stilletjes zijn aangepast. Zijn uitnodiging aan de gemeenschap is open: kom mee spelen!
Wiki Fringe: de open deur
De tickets voor fysieke deelname aan Wikimania waren al ruim voor juli uitverkocht, en door een nieuwe registratieprocedure waren ze nog moeilijker te bemachtigen. De Wiki Fringe, een onafhankelijk, zorgvuldig samengesteld nevenevenement dat parallel aan de conferentie plaatsvond, bood alle anderen een toegangsmogelijkheid: een ruimte voor discussies, demo’s en experimenten waar Wikimedianen en de bredere open-kennisgemeenschap ideeën konden uitwisselen zonder officiële badge. Dit soort initiatieven houden de beweging open en toegankelijk, en dat is belangrijk. Vrije kennis is nooit een project geweest dat alleen op uitnodiging toegankelijk was.
Eén missie, vele tijdzones
Naast de sessies en het netwerken deed Wikimania iets wat geen enkel videogesprek kan: het bracht medewerkers van het Internet Archive uit de hele wereld en vrienden van organisaties met een vergelijkbare missie binnen de beweging voor vrije kennis tegelijkertijd in één ruimte bijeen. Collega’s die doorgaans een oceaan van elkaar gescheiden werken, wisselden ervaringen uit bij een kopje koffie, in de gangen en tot laat in de Parijse avonden. Het maken van de groepsfoto vergde bijna net zoveel coördinatie als een conferentiesessie. Het blijkt dat archivarissen gemakkelijker rond een idee bij elkaar te brengen zijn dan rond een camera. Maar als je naar de stralende gezichten kijkt, was het elke minuut de moeite waard.
