{"id":2266,"date":"2026-07-06T14:43:15","date_gmt":"2026-07-06T13:43:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.internetarchive.eu\/?p=2266"},"modified":"2026-07-06T14:43:19","modified_gmt":"2026-07-06T13:43:19","slug":"mozilla-ai-at-internet-archive-europe-owning-your-ai-stack","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.internetarchive.eu\/nl\/2026\/07\/06\/mozilla-ai-at-internet-archive-europe-owning-your-ai-stack\/","title":{"rendered":"Mozilla AI bij Internet Archive Europe: Je AI-stack in eigen beheer"},"content":{"rendered":"

Op 25 juni ontving Internet Archive Europe (IAE) Davide Eynard<\/a> en Thomas (toto) Bille<\/a> van Mozilla AI<\/a> in onze ruimte in Amsterdam. Die middag stond in het teken van een vraag die de kern raakt van wat we doen: als je afhankelijk bent van infrastructuur waarover je geen zeggenschap hebt, wat is dan eigenlijk van jou?<\/p>\n\n\n\n

Ada, Zangemann en het pleidooi voor knutselen<\/h4>\n\n\n\n

Davide begon met een kinderboek: Ada & Zangemann<\/a>. Ada is een meisje dat in een afvalcontainer woont, kapotte hardware verzamelt en dingen bouwt die helemaal van haarzelf zijn. Zangemann bouwt prachtige, geperfectioneerde technologie die niemand anders kan aanpassen of wijzigen. De botsing tussen hen vormt de drijvende kracht achter het verhaal, maar Davide gebruikte dit als kader voor iets dat dichter bij de werkelijkheid staat: de relatie die de meeste mensen tegenwoordig met AI hebben, lijkt veel meer op de wereld van Zangemann dan op die van Ada. Je gebruikt wat je krijgt, op de voorwaarden waarop het wordt aangeboden, zolang de aanbieder besluit het beschikbaar te houden.<\/p>\n\n\n\n

Dit heeft niets met technologie te maken: het is een machtsverhouding. En die logica geldt net zo goed voor geheugeninstellingen als voor individuele ontwikkelaars.<\/p>\n\n\n\n

De afwegingen zijn concreet<\/h4>\n\n\n\n

Om zijn punt te illustreren, bouwde Davide een klein programmaatje opnieuw op dat hij meer dan twintig jaar geleden oorspronkelijk met de hand had geschreven: een script om treindienstregelingen te extraheren van een website die te onhandig was om rechtstreeks te gebruiken. Hij maakte de vernieuwde versie met behulp van een AI-codeerassistent, en het werkte. Maar het resultaat stond op het platform van iemand anders, niet op zijn eigen computer. En in tegenstelling tot het origineel, waarmee hij Perl en reguliere expressies had geleerd die hij daarna jarenlang gebruikte, leerde hij hier niets van. Gemak en eigendom bleken niet hetzelfde te zijn.<\/p>\n\n\n\n

Zoeken als activiteit, niet als handeling<\/h4>\n\n\n\n

Een van de duidelijkste onderscheidingen in Davide\u2019s lezing was die tussen zoeken als handeling en zoeken als activiteit. Wanneer je een vraag in een zoekvak typt en het antwoord accepteert, is dat een handeling. Wanneer je een agent gebruikt om een spoor te volgen, te beoordelen wat deze vindt, hem bij te sturen als het misgaat, en in de loop van de tijd naar een conclusie toe te werken, is dat een activiteit. Het verschil is belangrijk omdat je bij de tweede aanpak betrokken blijft. Je ontdekt fouten. Je stuurt bij.<\/p>\n\n\n\n

Het duidelijkste voorbeeld: Davide schakelde een agent in om de oorspronkelijke bron van een veel geciteerd citaat van Bill Gates op te sporen. De agent zocht, stuitte op dode links, vond gedeeltelijke kopie\u00ebn en installeerde uiteindelijk zelfstandig een tool voor het extraheren van ondertitels, downloadde een YouTube-video en identificeerde het exacte moment waarop Gates de uitspraak deed. Tijdens dit proces keerde de agent zo\u2019n twaalf keer terug naar de Wayback Machine<\/a> en werkte hij zich door defecte URL\u2019s heen totdat hij een bruikbare kopie had gevonden.<\/p>\n\n\n\n

Het was een subtiele illustratie van iets wat IAE vaak zegt: het bewaren van webgeschiedenis is geen nostalgisch project. Het is een functionerende infrastructuur. AI-systemen zijn er tegenwoordig van afhankelijk om te controleren wat daadwerkelijk waar is.<\/p>\n\n\n\n

Bij een tweede demo werd gebruikgemaakt van een lokaal gedraaid open-source-model om in de digitale collectie van het Rijksmuseum<\/a> te zoeken naar afbeeldingen die verband houden met alchemie en het streven naar kennis, waarbij de bruikbare resultaten volledig op Davides eigen hardware werden gegenereerd. Geen clouddienst, geen gehuurde rekenkracht, geen gegevens die de machine verlaten.<\/p>\n\n\n\n

Otari: eigendom praktisch maken<\/h4>\n\n\n\n

Thomas (toto) Bille ging vervolgens in op de infrastructurele kant van het probleem. Mozilla AI heeft Otari<\/a> ontwikkeld als een open-source LLM-gateway: \u00e9\u00e9n centraal beheerplatform voor al je interacties met taalmodellen, of je nu een lokaal model op je eigen server draait of via een commerci\u00eble API werkt.<\/p>\n\n\n\n

De functies die de meeste discussie opriepen, waren praktische functies. Budgetbeheersingsmechanismen die gedetailleerd genoeg zijn om de uitgaven per gebruiker, per model of per team te beperken. Beveiligingsmaatregelen die persoonlijke of gevoelige gegevens verwijderen voordat deze bij een externe dienstverlener terechtkomen. Een federatieve router die momenteel in ontwikkeling is en die op basis van daadwerkelijke gebruikspatronen binnen de gemeenschap aanbevelingen doet over welk model het beste kan worden gebruikt, met opties om prioriteit te geven aan kosten, kwaliteit of energieverbruik. Otari<\/a> kan volledig zelf worden gehost: als je niet wilt dat je gegevens via de servers van Mozilla AI lopen, hoeft dat ook niet. De code staat op GitHub<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

De oprechte vraag<\/h4>\n\n\n\n

Iemand in de zaal vroeg hoe Mozilla AI financieel levensvatbaar wil blijven als de tools gratis en open source zijn. Toto\u2019s antwoord was duidelijk: inkomsten uit de gehoste versie, opbrengsten uit integratiewerk voor bedrijven en een langetermijninzet op de gemeenschap. Het is dezelfde spanning die in bijna elk digitaal project van algemeen belang speelt, inclusief dat van IAE zelf. Er is geen eenduidige oplossing, maar het is belangrijk om dit eerlijk te benoemen.<\/p>\n\n\n\n

Waarom dit gesprek hier thuishoort<\/h4>\n\n\n\n

De middag trok ontwikkelaars, onderzoekers en mensen uit de hele sector van het cultureel erfgoed aan. De discussie na de lezingen duurde bijna een uur.<\/p>\n\n\n\n

Wat de aanwezigen in de zaal met elkaar verbond, was niet een gedeelde technische interesse in taalmodellen. Het was een gedeeld onbehagen over afhankelijkheid. Instellingen die zich bezighouden met het bewaren van herinneringen weten hoe het eruitziet als de toegang tot kennis afhankelijk is van infrastructuur die je niet bezit en waarop je geen invloed kunt uitoefenen. IAE pleit al jaren ervoor dat de rechten die archieven offline altijd hebben gehad, ook online moeten worden beschermd. Hetzelfde geldt voor het niveau daarboven, namelijk de AI-systemen die nu bovenop die archieven draaien.<\/p>\n\n\n\n

Ontdek de open-source-tools van Mozilla AI, waaronder AnyAgent, AnyLLM, LlamaFile en Otari, op mozilla.ai<\/a> en github.com\/mozilla-ai<\/a>.

Je kunt een opname van de presentatie en het gesprek bekijken op Archive.org<\/a> en de dia\u2019s online bekijken<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

On 25 June, Internet Archive Europe (IAE) hosted Davide Eynard and Thomas (toto) Bille from Mozilla AI at our Amsterdam space. The afternoon covered a question that sits close to the heart of what we do: when you depend on infrastructure you don’t control, what do you actually own? Ada, Zangemann, and the case for […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":2269,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[7,32],"tags":[],"class_list":["post-2266","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-public-ai","category-public-domain"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\n\t\t <\/a>\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t